Honing


Honingpot plaatjeHoning is een zoete stof die door bijen wordt gemaakt. Het is een echt natuurproduct. Al eeuwenlang wordt dit ‘zoete goud’ in vele culturen gebruikt als zoetmiddel. Er worden zelfs helende vermogens aan toegedicht. Maar wat is honing nou eigenlijk en hoe wordt het gemaakt?

Nectar – het begin

Het begint allemaal bij de bloemetjes. Om sommige bloemen zit een vloeibaar stofje dat we nectar noemen. De nectar komt langzaam uit die bloemen gestroomd, uit speciale nectar-kliertjes om precies te zijn. Soms komt het ook op andere delen van de plant voor. Nectar kan soms tot wel 80% uit suikers bestaan. De andere 20% bestaat onder meer uit eiwitten, vitaminen en smaakstoffen. Bij iedere plant is de samenstelling een beetje anders. Honingbijen verzamelen de nectar en gebruiken deze om bijenhoning van te maken.

Het gouden honingboek

Honingbij zoekt honing

De honingbij

Bijen en honing

Bijen en honing horen natuurlijk bij elkaar. De honingbijen die de nectar halen, zijn de haalbijen. Zij verzamelen de nectar in hun speciale maag. Daar voegen ze al wat stofjes toe waardoor de nectar begint te veranderen. Als ze voldoende nectar verzameld hebben vliegen de haalbijen terug naar de bijenkorf of de bijenkast, waar de andere bijen leven. Daar draagt de haalbij de verse nectar over aan de jongere bijen, via hun mond. Daarbij wordt weer nieuwe stofjes aan de nectar toegevoegd, zoals enzymen, waardoor de volgende fase van het proces begint. Deze nieuwe stofjes zorgen ervoor dat de nectar zuurder wordt en bestand is tegen schimmels. De bijenkast of – bijenkorf moet natuurlijk schimmelvrij blijven. Ook zorgen de bijen ervoor dat de honing, want zo kan je het nu wel noemen, steeds minder water bevat. Dat doen ze door de de vloeistof te laten drogen in kleine druppeltjes op hun tong. Zo wordt de nectar steeds dikker en stroperiger.Als de nectar dik genoeg is, wordt het in een lege honingraat gedaan. Dit is een klein zeshoekig kamertje, die de bijen eerder al gemaakt hadden. Eenmaal in de raat passen de bijen allerlei trucks toe om de nectar nog dikker te maken, door ook de laatste restjes water te laten verdampen, zoals klapperen met hun vleugels om wind te maken. Als er nog maar 20% water in de honing zit en deze rijp is, wordt het kamertje van de honingraat dichtgemaakt met een laagje bijenwas. Deze fase is nu klaar.

Bijenhoning: de laatste fase

Sommige bijen leven in het wild, maar veel bijen worden gehouden in kasten of korven, door de imker, of bijenboer. Als de bijenhoning rijp is haalt de imker deze uit de raten. Omdat de bijen hun voedselvoorraad willen beschermen draagt de imker een speciaal pak tegen de steken. Hij haalt de raten, die gevuld zijn met honig, in dikke plakken uit de kast. Daarna perst hij de honing eruit, of hij doet de raten in een speciale centrifuge, die de honing eruit slingert. Als dat zonder verhitten gebeurd, blijven de voedingsmiddelen in de honing intact, en noemen we dit koudgeslingerde honing. Daarna doet de imker de bijenhoning in potten en wordt de honing te koop aangeboden. Het is nu echt klaar, als product voor menselijke consumptie. U kunt het kopen in iedere supermarkt of speciaalzaak.

Waarom maken bijen honing?

Het is eigenlijk heel simpel: om te eten. Bloemen zijn er niet het hele jaar, dus maken de bijen honing zodat ze op andere momenten ook te eten hebben. Daarom is het voor de bijen heel belangrijk dat de honig niet kan bederven door schimmels en ziekten. Ze beschermen het daarom zo goed dat die bijna niet kan bederven. Er is ooit honing gevonden in Egyptische koningsgraven. Die bleek nog steeds geschikt voor consumptie!

Soorten honing

Er bestaan diverse soorten. Eigenlijk is honing een verzamelnaam van verschillende producten, want iedere plant of bloem resulteert in een heel ander product met een eigen smaak en substantie, zoals bijvoorbeeld acaciahoning of klaverhoning. Enkele andere voorbeelden zijn

  • heide-
  • linde-
  • lavendel-
  • koolzaad-
  • rozemarijn-
  • tijm-
  • rozen-, en
  • kastanjehoning

Is honing gezond?

Honing wordt doorgaans als gezond beschouwd. Dit komt doordat er veel stoffen inzitten die goed zijn voor het lichaam en bovendien sommige bacteriën en infecties tegengaan. Het wordt daarom ook wel een natuurlijk antibioticum genoemd. Omdat het menselijk lichaam het snel afbreekt heeft het echter geen nut als geneesmiddel. Wel wordt de laatste jaren onderzocht of het bij uitwendig gebruik hulpzaam is, bijvoorbeeld bij het genezen van wonden. Voor jonge kinderen, vooral baby’s onder 1 jaar, wordt afgeraden om het te geven. Hun spijsvertering is nog niet berekend op sommige stoffen. Ook kan het een bacterie bevatten waar baby’s nog niet tegen kunnen.

Honing en kaneel

Regelmatig duiken verhalen op over de geneeskrachtige werking van een mengsel van kaneel en honing. Volgens sommige bronnen zou het helpen tegen allerlei kwalen, zoals onder meer artritis, hartkwalen, blaasinfecties, cholesterol, verkoudheid en zelfs kanker, en nog veel meer. Op welke wetenschappelijke basis de werking van honing en kaneel is gebaseerd wordt echter nergens echt duidelijk. Of mengsels van kaneel en honing dus echt werken zullen we hier dus niet beweren, dat is niet te staven. Het zijn beide normale voedingsmiddelen, te koop in de supermarkt.